Bakappana (podstawy)

Wstęp

Talia kart hanafuda może być wykorzystywana do grania w szereg tradycyjnych japońskich gier karcianych, z których większość opiera się na tej samej podstawowej mechanice, polegającej na porównywaniu kart na ręce z kartami na stole, aby je „złowić” (ang. fishing card games). Pozostając tylko przy tej mechanice, otrzymamy bardzo szybką i prostą grę, znaną jako bakappana, której zasady są opisane poniżej. Wzbogacając ją o dodatkowe elementy, otrzymamy natomiast bardziej zaawansowane gry, wymagające więcej czasu, skupienia i przemyślanej strategii, takie jak koi-koi czy hana-awase.

Zawartość zestawu

Zestaw kart hanafuda składa się z 48 kart podzielonych na 12 miesięcy, z których każdy zawiera po 4 karty. Każdy z 12 miesięcy reprezentowany jest przez inną roślinę. Niezależnie od tego, karty dzielą się również na dodatkowe 4 rodzaje: światła, zwierzęta, wstążki i zwykłe karty.

Schemat podziału talii na miesiące i rodzaje ›

Do zestawu są dołączone także 2 puste karty, które możecie wykorzystać do zastąpienia zgubionej karty lub jako jokery w koreańskiej wersji hanafudy – hwatu. Z wyjątkiem hwatu puste karty nie są używane w grze.

Zasady gry bakappana

Jest to najprostsza gra z udziałem kart hanafuda. Tradycyjna rozgrywka ma 12 rozdań, co symbolizuje pełen rok, jednak można rozegrać także 6 rozdań (pół roku), 3 rozdania (jedną porę roku), a nawet pojedyncze rozdanie trwające nie więcej niż kilkanaście minut. Gra nadaje się dla 2–4 osób, a zasady bez problemu opanują także młodsi bądź mniej doświadczeni gracze.

Przygotowanie gry

Zacznijcie od ustalenia liczby rozdań. Następnie ustalcie, kto będzie rozdawać karty i tym samym zaczynać grę. W tym celu każdy gracz losuje po jednej karcie. Osoba, która wylosowała najwcześniejszy miesiąc, będzie rozdawać. W przypadku remisu (czyli wylosowania tego samego miesiąca), decyduje wartość karty według następującej hierarchii: światło, zwierzę, wstążka, zwykła karta. Jeśli nadal jest remis, powtórzcie losowanie. Jeśli macie wątpliwości, skorzystajcie ze schematu.

W kolejnych rozdaniach tradycyjnie zaczyna ten, kto wygrał poprzednie rozdanie.

Rozdawanie kart

Osoba rozdająca tasuje talię, a następnie rozdaje każdemu z graczy zakryte karty oraz rozkłada odkryte karty w dwóch rzędach na środku stołu. Liczbę zakrytych kart w ręku i odkrytych kart na stole dostosujcie do liczby graczy zgodnie z poniższą tabelą. Pozostałe karty połóżcie na środku stołu w formie stosu zakrytych kart.

Liczba graczy	2	3	4
Zakryte karty w ręku	8	7	5
Odkryte karty na stole	8	6	8

Przebieg rozgrywki

W każdej turze gra zaczyna się od osoby, która rozdawała karty. Następnie swoje ruchy wykonują kolejni gracze, tradycyjnie w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Celem gracza jest zdobycie jak największej liczby punktów poprzez łowienie wysoko punktowanych kart. Tura każdego gracza składa się z dokładnie dwóch akcji, w następującej kolejności:

1. zagranie karty z ręki i sprawdzenie, czy jest dopasowanie ze stołem;
2. zagranie karty ze stosu i sprawdzenie, czy jest dopasowanie ze stołem.

W swojej turze gracz może zagrać dowolną kartę z ręki, najlepsze są jednak te, które pasują do którejś z odkrytych kart na stole, tak aby obie były z tego samego miesiąca. Gdy zachodzi takie dopasowanie, obie te karty (zagrywana z ręki oraz leżąca na stole) zostają zdobyte przez gracza. Gdy natomiast karty są z różnych miesięcy, zagrywana karta dołącza do kart leżących na stole. W grze bakappana, najlepiej starać się łapać te karty, które są wysoko punktowane.

Zdobyte w ten sposób karty gracz układa odkryte przed sobą, najlepiej grupując je już nie miesiącami, a według tego, jak są punktowane (światła, zwierzęta, wstążki, zwykłe), tak aby każdy gracz mógł w dowolnym momencie oszacować stan rozgrywki.

Po zagraniu karty z ręki, gracz odkrywa wierzchnią kartę ze stosu i zagrywa ją w ten sam sposób. Sprawdza, czy miesiąc zagrywanej karty pasuje do którejkolwiek z kart na stole – jeśli tak, to zabiera obie karty, jeśli nie, to karta dołącza do odkrytych kart na stole.

W przypadku obu akcji (zarówno przy zagrywaniu karty z ręki, jak i ze stosu), jeśli na stole znajdują się 2 karty pasujące do zagrywanego miesiąca, gracz wybiera, którą z nich chce zdobyć. Jeśli natomiast na stole są już 3 karty z zagrywanego miesiąca, wtedy wszystkie 4 karty trafiają do zagrywającego gracza. Nie ma możliwości niewzięcia kart, gdy zachodzi dopasowanie. Te zasady mają na celu uniknięcie sytuacji, gdy na stole są karty, których nie da się zabrać.

Gdy obie karty zostały już rozegrane – jedna z ręki i jedna ze stosu – tura aktywnego gracza się kończy i kolejny gracz wykonuje te same czynności.

Koniec gry i liczenie punktów

Tradycyjnie gra kończy się w momencie, gdy wszystkim graczom skończyły się karty oraz skończył się stos dobierania. W przypadku wariantów na 3 i 4 osoby obie te rzeczy wydarzą się równocześnie. W przypadku wariantu dwuosobowego po zużyciu kart z ręki na stosie dobierania pozostanie 8 kart. Kontynuujcie wtedy roz­grywkę, korzystając jedynie z dobieranych kart. Jeśli decydujecie się na prostą metodę liczenia punktów, możecie ten etap pominąć i zakończyć grę od razu, gdy graczom skończą się karty na ręce.

W tej grze nie kompletuje się żadnych zestawów kart (yaku), dlatego najprostsza metoda liczenia punktów polega na zwykłym zsumowaniu indywidualnych wartości wszystkich kart zgodnie z załączoną tabelą. Dzięki temu nie trzeba komplikować gry dodatkowymi wyliczeniami i użyciem żetonów – w zupełności wystarczy zwykłe zsumowanie punktów na kartce.

Tradycyjna metoda liczenia punktów jest bardziej złożona. Jest ona wskazana, gdy chcecie rozliczać się z punktów za pomocą żetonów bądź monet. Wtedy niezbędne stają się dodatkowe wyliczenia, dzięki którym możecie stwierdzić, kto powinien komu przekazać ile żetonów na koniec rozdania.

Jeśli chcecie użyć tradycyjnej metody liczenia punktów, od sumy wartości kart danego gracza odejmijcie sumę wartości wszystkich kart w talii podzieloną przez liczbę graczy. Osoby, które otrzymały w ten sposób ujemny wynik, tracą żetony, odkładając je do puli, a osoby, które otrzymały wynik dodatni, zdobywają żetony, zabierając je z puli. Suma straconych i zdobytych żetonów zawsze będzie równa 0, co oznacza, że na koniec tego procesu nie pozostaną w puli żadne „niczyje” żetony.